کالبدشکافی قطعات دریل برقی؛ قلب تپنده کارگاه شما چگونه کار میکند؟
دریل برقی یکی از پرکاربردترین ابزارها در صنایع چوب، نجاری و مصارف عمومی است. برای یک کاربر حرفهای، شناخت قطعات داخلی دستگاه نه تنها به استفاده اصولیتر کمک میکند، بلکه در مواقع بروز مشکل، روند تعمیر و نگهداری را سرعت میبخشد. در این مقاله قطعات دریل را به دو دسته الکتریکی و مکانیکی تقسیم کرده و عملکرد هر یک را بررسی میکنیم.
بخش اول: قطعات الکتریکی و تولید نیروی محرکه
موتور دریلهای برقی معمولاً از نوع موتورهای یونیورسال (Universal Motors) است که با جریان متناوب برق شهری (۲۲۰ ولت) کار میکنند.
- بالشتک یا استاتور (Stator): این قطعه بخش ثابت موتور است که به بدنه دریل پیچ میشود. استاتور از هستههای آهنی ورقهورقه و سیمپیچهای مسی تشکیل شده است. با عبور جریان برق، استاتور یک میدان مغناطیسی قدرتمند و ثابت ایجاد میکند.
- آرمیچر یا روتور (Armature/Rotor): بخش متحرک و چرخنده موتور است که در مرکز استاتور قرار میگیرد. آرمیچر نیز دارای سیمپیچیهای مسی است که به شفت (محور مرکزی) متصل شدهاند. تقابل میدان مغناطیسی آرمیچر و استاتور باعث چرخش پرسرعت شفت میشود.
- کلکتور (Commutator): یک استوانه مسی شیاردار در انتهای آرمیچر است که به سیمپیچهای آن متصل میباشد. وظیفه کلکتور، تغییر جهت مداوم جریان برق در آرمیچر برای حفظ چرخش پیوسته موتور است.
- زغال و جا زغالی (Carbon Brushes): زغالها قطعاتی مصرفی از جنس گرافیت هستند که توسط یک فنر کوچک روی کلکتور فشرده میشوند. وظیفه زغال، انتقال جریان برق از کابل به کلکتور و آرمیچرِ در حال چرخش است.
- کلید گازی (دیمردار) و شستی چپگرد/راستگرد: این کلید جریان برق ورودی را کنترل میکند. با فشار بیشتر روی کلید گازی، مقاومت الکتریکی کاهش یافته و سرعت چرخش بیشتر میشود. کلید چپگرد/راستگرد نیز با جابهجا کردن قطبهای جریان ورودی به زغالها، جهت چرخش موتور را برای باز و بسته کردن پیچها تغییر میدهد.
بخش دوم: قطعات مکانیکی و انتقال قدرت
نیروی تولید شده توسط موتور باید به مته منتقل شود؛ این کار بر عهده بخش مکانیکی است.
- گیربکس و دندهها (Gearbox): سرعت چرخش آرمیچر بسیار بالا (گاهی تا ۳۰۰۰۰ دور در دقیقه) و گشتاور آن پایین است. گیربکس مجموعهای از چرخدندههاست که این سرعت را کاهش داده و در عوض قدرت (گشتاور) را به شدت افزایش میدهد. در دریلهای چکشی، یک چرخدنده دندانهموشی تعبیه شده که با لغزش روی دنده مقابل، ضربات متوالی (چکشی) را برای سوراخکاری مصالح تولید میکند.
- بلبرینگها (Bearings): برای چرخش نرم و بدون لرزش شفت آرمیچر و شفت خروجی گیربکس، از بلبرینگهای دوربالا استفاده میشود. خرابی بلبرینگ باعث لرزش شدید سهنظام و صدای ناهنجار میشود.
- سهنظام (Chuck): قطعهای که مته را نگه میدارد. سهنظامها دارای ۳ فک متحرک هستند و در دو نوع آچاری (نیازمند آچار مخصوص برای سفت کردن) و اتوماتیک (سفت شدن با دست) تولید میشوند. ظرفیت سهنظامها معمولاً ۶.۵، ۱۰ و ۱۳ میلیمتر است.
آموزش عیبیابی و سرویس دورهای دریل برقی
دریلهای کارگاهی در معرض گردوغبار چوب و فشار کار بالا هستند. با رعایت نکات زیر نیازی به تعمیرات پرهزینه نخواهید داشت:
۱. جرقه زدن بیش از حد داخل موتور: وجود جرقه ریز زیر زغالها طبیعی است، اما جرقه شدید و آبی/نارنجی رنگ نشانه تمام شدن زغالها، کثیف بودن کلکتور و یا نیمسوز شدن آرمیچر است. زغالها را معمولاً هر ۶ ماه تا ۱ سال (بسته به میزان استفاده) باید تعویض کنید. پیش از نصب زغال جدید، سطح کلکتور را با اسپری تمیزکننده کنتاکت بهآرامی تمیز کنید.
۲. کاهش قدرت و داغ شدن زودهنگام: این مشکل معمولاً ناشی از فشار آوردن بیش از حد به دستگاه یا کند بودن مته است. همچنین در صورت مسدود شدن شیارهای تهویه هوا در بدنه دریل، موتور خنک نمیشود. همیشه با فشار باد، داخل موتور را غبارروبی کنید.
۳. صدای زوزه از گیربکس و لقی سهنظام: خشک شدن گریس گیربکس باعث سایش چرخدندهها میشود. هر سال یکبار دریل را باز کرده، گریس نسوز قدیمی را پاک کنید و چرخدندهها را مجدداً گریسکاری نمایید. لقی سهنظام نیز معمولاً به دلیل خرابی بلبرینگ شفت اصلی است که باید با پولیکش خارج و تعویض شود.
نوین سرویس و ابزار دانشگاه؛ همراهان فنی کارگاه شما
چنانچه دریل شما دچار نقص فنی جدی شده است (مانند سوختن بالشتک یا خرد شدن دندههای گیربکس)، تکنسینهای مجرب نوین سرویس آمادهاند تا با عیبیابی دقیق و استفاده از قطعات یدکی اورجینال، دستگاه شما را با بالاترین کیفیت اورهال و تعمیر کنند.
همچنین اگر قصد ارتقای تجهیزات کارگاه خود را دارید، در فروشگاه ابزار دانشگاه میتوانید انواع دریلهای ساده، چکشی و گیربکسی از معتبرترین برندهای بازار را بررسی و مقایسه کنید. ابزار دانشگاه با فراهم کردن شرایط ایدهآل خرید چکی و اقساطی، این امکان را به شما میدهد تا بدون فشار مالی، باکیفیتترین ابزارآلات برقی و شارژی را به سبد تجهیزات کارگاه خود اضافه کنید.
بیشتر بخوانید:
بیشتر بخوانید:
نظرات:
با سلام و احترام مطلب بسیار خوب و مفیدی بود